Otomotiv Sanayii Derneği tarafından açıklanan 2026 yılı ilk 4 aylık verileri, Türkiye otomotiv sanayisinde tehlike çanlarının çaldığını gözler önüne serdi. Özellikle otomobil üretimi ve ihracatındaki sert düşüşler, sektörün üretim gücünde ciddi bir zayıflama yaşandığını ortaya koyarken, iç pazardaki küçülme de tabloyu daha da ağırlaştırdı.
Otomobil üretimi yüzde 15 azaldı
Yılın ilk dört ayında toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 düşerek 448 bin 428 adede geriledi. Ancak asıl dikkat çeken düşüş otomobil üretiminde yaşandı. Otomobil üretimi tam yüzde 15 azalarak 250 bin 276 adede indi. Bu gerileme, Türkiye’nin yıllardır lokomotif sektörlerinden biri olan otomotivde üretim temposunun ciddi biçimde yavaşladığını ortaya koydu.
İhracatta kayıp yüzde 27
Sektördeki daralma yalnızca üretimle sınırlı kalmadı. İhracat rakamları da alarm verdi. Toplam otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 9 düşerken, otomobil ihracatındaki kayıp yüzde 27’ye ulaştı. İlk dört ayda yalnızca 142 bin 846 otomobil ihraç edilebildi. Avrupa pazarındaki talep daralması, yüksek maliyetler ve küresel rekabet baskısının Türk otomotiv sanayisini zorlamaya başladığı yorumları öne çıktı.
İç pazarda tablo parlak değil
İç pazarda da tablo parlak değil. Toplam otomotiv pazarı yüzde 3 küçülürken, otomobil pazarı yüzde 6 gerileyerek 290 bin 870 adede düştü. Tüketicinin artan kredi maliyetleri, yüksek araç fiyatları ve ekonomik belirsizlik nedeniyle otomobil alımını ertelediği değerlendiriliyor.
Traktör kullanımı yüzde 28’e düştü
Sektörde kapasite kullanım oranlarının düşük kalması da dikkat çekti. Otomotiv sanayisinin genel kapasite kullanım oranı yüzde 63 seviyesinde kaldı. Traktör grubunda kapasite kullanımının yüzde 28’e kadar düşmesi üretimdeki yavaşlamanın boyutunu gözler önüne serdi.
Ticari araç üretimi sektöre nefes aldırdı
Öte yandan ticari araç üretimi ve ihracatındaki artış sektör adına sınırlı bir nefes olsa da, otomobil tarafındaki sert kayıpları telafi etmeye yetmedi. Uzmanlar, özellikle otomobil üretimindeki düşüşün devam etmesi halinde tedarik sanayisinden istihdama kadar geniş bir zincirin olumsuz etkilenebileceği uyarısında bulunuyor. Yerli araçların pazardaki payı da dikkat çeken başka bir veri oldu. İlk dört ayda otomobil satışlarında yerli araç payı yüzde 35’te kalırken, hafif ticari araçta bu oran yüzde 24 olarak gerçekleşti. Bu tablo, ithal araç baskısının sürdüğünü ve yerli üreticilerin iç pazarda da güç kaybettiğini gösterdi.
13,8 milyar dolarlık ihracat
13,8 milyar dolarlık ihracat gelirine rağmen üretim, ihracat adedi ve iç pazardaki gerileme; otomotiv sektörünün 2026’ya güçlü değil, kırılgan bir görünümle girdiğini ortaya koydu.