Otomotiv satış sonrası sektörü, artan maliyetler, zayıflayan talep, finansmana erişim güçlüğü ve tahsilat sorunlarının kıskacında zor bir dönemden geçiyor. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği’nin (OSS) 2026 yılı üçüncü çeyrek sektörel değerlendirme anketi, sektördeki finansal baskının artık işletmelerin büyüme ve yatırım planlarını da tehdit ettiğini ortaya koydu. OSS Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, anket sonuçlarını değerlendirirken özellikle nakit akışındaki bozulmaya, tahsilat sorunlarına ve yatırım eğilimindeki sert düşüşe dikkat çekti.
Sektörün en önemli sorununun değiştiğini belirten Özçete, daha önce maliyet artışlarının ön planda olduğunu, bugün ise şirketlerin yüzde 80,9’unun nakit akışı problemi yaşadığını vurguladı. Tahsilat süreçlerindeki kötüleşmenin işletmelerin finansal planlamasını ve operasyonel kabiliyetlerini doğrudan etkilediğini ifade eden Özçete, yüksek maliyetler, zayıf talep ve finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin şirketlerin hareket alanını daralttığını söyledi.
ŞİRKETLER BÜYÜMEYİ DEĞİL, AYAKTA KALMAYI DÜŞÜNÜYOR
Özçete’nin açıklamalarında en dikkat çekici başlıklardan biri yatırım iştahındaki gerileme oldu. Önümüzdeki üç ay içinde yeni yatırım yapmayı planlayan OSS üyelerinin oranı yüzde 14,7’ye kadar düştü. Bir önceki çeyrekte yüzde 20,3 olan bu oran, şirketlerin geleceğe yönelik kararlarında ne kadar temkinli hale geldiğini gösterdi.
Üretici üyelerde yatırım planlayanların oranı yüzde 22,6’ya gerilerken, dağıtıcı üyelerde bu oran yalnızca yüzde 8,1’de kaldı. Özçete, bu tablonun yalnızca kısa vadeli bir yatırım ertelemesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, şirketlerin yeni kapasite oluşturabilmesi, teknolojik dönüşüme ayak uydurabilmesi ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü koruyabilmesi için yatırımlarını sürdürebilmesinin önemine işaret etti.
Mevcut koşullarda işletmelerin öncelikle finansal dengelerini korumaya odaklandığını vurgulayan Özçete, uzun vadeli büyüme açısından yatırım iştahının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
TAHSİLAT SORUNU ŞİRKETLERİN BELİNİ BÜKÜYOR
Sektördeki finansal sıkışıklığın en somut göstergelerinden biri de tahsilat süreçlerinde yaşanan kötüleşme oldu. Ankete katılan şirketlerin yüzde 54,4’ü tahsilat koşullarının bir önceki çeyreğe göre kötüleştiğini veya çok daha kötü hale geldiğini bildirdi. İyileşme yaşandığını belirtenlerin oranı ise yalnızca yüzde 10,3 oldu.
Özçete, tahsilat süreçlerindeki bozulmanın işletmelerin finansal planlamasını doğrudan etkilediğini belirterek, maliyetlerin yüksek seviyelerini koruduğu bir ortamda finansmana erişim güçlüklerinin şirketlerin faaliyetlerini zorlaştırdığını ifade etti. Sektörde nakit akışının artık en önemli gündem maddesi haline gelmesi, işletmelerin günlük operasyonlarını sürdürmekte dahi daha dikkatli hareket etmek zorunda kaldığını gösterdi.
KÖTÜLEŞME BEKLENTİSİ İKİYE KATLANDI
Sektörün geleceğine yönelik beklentiler de giderek karamsarlaşıyor. OSS anketine göre, önümüzdeki üç ayda otomotiv satış sonrası pazarının daha kötüye gideceğini düşünen üyelerin oranı yüzde 41,2’ye yükseldi. Bir önceki çeyrekte yüzde 21,9 olan bu orandaki artış, sektördeki endişelerin büyüdüğünü ortaya koydu. Pazarın daha iyiye gideceğini düşünenlerin oranı ise yüzde 11,8’e geriledi.
Genel ekonomik görünüm konusunda da üyelerin yüzde 58,8’i önümüzdeki üç ayda koşulların kötüleşmesini bekliyor. Yılın son çeyreğinde yurt içi satışların dolar bazında yüzde 1,30 daralacağı tahmin edilirken, dağıtıcı üyeler satışlarında yüzde 2,81 düşüş bekliyor.
KAPASİTE KULLANIMI GERİLEDİ, MALİYET BASKISI SÜRÜYOR
Üretici üyelerin ortalama kapasite kullanım oranı yüzde 73,93’ten yüzde 68,06’ya geriledi. Üretim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,68 azalırken, ihracatta da dolar bazında yüzde 0,16 düşüş yaşandı. Şirketlerin yüzde 70,6’sının aşırı maliyet artışlarını önemli bir sorun olarak göstermesi, sektör üzerindeki baskının yalnızca talep kaynaklı olmadığını ortaya koydu.
Özçete, maliyetlerin kontrol altında tutulması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve ekonomik öngörülebilirliğin güçlendirilmesinin sektörün geleceği açısından kritik önem taşıdığını belirtti. Türkiye’nin otomotiv satış sonrası alanındaki üretim ve tedarik gücünün korunması için şirketlerin verimliliklerini artırabilecekleri ve katma değerli üretime yönelebilecekleri bir ekonomik zemine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
“SEKTÖRÜN UZUN VADELİ BÜYÜME POTANSİYELİNE İNANIYORUZ”
Bütün olumsuz göstergelere rağmen sektörün güçlü üretim altyapısına, dağıtım ağına ve uluslararası rekabet deneyimine sahip olduğunu belirten OSS Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, uzun vadeli büyüme potansiyeline inandıklarını söyledi.
Ancak bu potansiyelin sürdürülebilir büyümeye dönüşebilmesi için finansal istikrarın güçlendirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve işletmelerin finansman sorunlarının hafifletilmesi gerektiğini ifade eden Özçete, sektörün geleceği açısından ekonomik öngörülebilirliğin önemine dikkat çekti.
