Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde yeni dönem için hazırlıklar hız kazandı. 15 Ağustos 2027’den itibaren araç muayene hizmetlerini üstlenecek TURKA, İstanbul Arnavutköy Yeşilbayır Mahallesi’nde kurduğu Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi’nin kapılarını açtı. Merkezde yeni dönemde Türkiye’nin 81 ilinde uygulanması planlanan teknoloji, ekipman ve operasyon modeli gerçek araçlar üzerinde test edilecek.
Muayenede yapay zekâ dönemi
Yeni sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri yapay zekâ destekli araç kontrolü olacak. Yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer tabanlı ölçüm ve tarama sistemleri, gelişmiş sensörler, gerçek zamanlı veri analitiği ve robotik teknolojiler muayene sürecinin farklı aşamalarında kullanılacak.
Bu teknolojiler sayesinde otomatik kusur tespit oranının artırılması, teknisyen kontrollerinin objektif verilerle desteklenmesi ve Türkiye genelindeki muayene sonuçlarında standartlaşmanın güçlendirilmesi amaçlanıyor. Yapay zekâ destekli görüntüleme sistemleri; plaka ve araç tipi tanımanın yanı sıra karoser ve araç altındaki kusurların belirlenmesi, lastik kontrolleri ve araç boyutlarının ölçülmesi gibi işlemlerde kullanılacak.
Araç hareket halindeyken kontrol
Yeni nesil sistemde bazı kontrollerin araç hareket halindeyken gerçekleştirilebilmesi planlanıyor. Lastik yanak bilgilerinin otomatik okunması, lastik-araç uyumunun kontrol edilmesi ve diş derinliğinin temassız ölçülmesi mümkün olacak.
Yapay zekâ destekli görüntüleme ile lastiklerdeki çatlak, kesik ve balon gibi kusurlar da tespit edilebilecek. Yüksek çözünürlüklü kameralar aracın alt bölümünü tarayarak karoser hasarlarını görüntüleyecek, kamera teknolojileriyle araç boyutları ölçülebilecek. Robotik sistemlerle far ve aydınlatma kontrollerinin otomatik yapılması da yeni uygulamalar arasında yer alacak.
“Aracın MR’ını, tomografisini çekeceğiz”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul’daki örnek merkezin 15 Ağustos 2027’ye kadar yeni teknolojilerin ve operasyon süreçlerinin test edileceği önemli bir merkez olacağını belirtti. Uraloğlu, burada elde edilecek deneyimlerin Türkiye’nin 81 ilindeki araç muayene merkezlerine aktarılacağını söyledi.
Yeni istasyonlarda yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemlerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm teknolojilerinden gelişmiş sensörlere ve robotik sistemlere kadar ileri teknolojilerin kullanılacağını belirten Uraloğlu, yeni sistemi “aracın MR’ını, tomografisini” çekecek bir yapı olarak tanımladı.
3 milyar dolarlık yatırım
TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer ise yeni dönemin Türkiye genelinde kapsamlı bir dönüşüm programı olduğunu vurguladı. Ezer, önümüzdeki 20 yıllık dönemde 81 ilde milyonlarca araca hizmet verecek altyapının kurulacağını belirterek yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı planladıklarını açıkladı.
Ezer, teknoloji, çalışanlar, fiziki altyapı ve araç sahibi deneyimini birlikte ele alan yeni bir sistem kurduklarını ifade ederek, İstanbul’daki örnek merkezde test edilecek teknolojiler, süreçler ve standartların 81 ildeki merkezlere taşınacağını söyledi.
Muayene süreci anlık takip edilecek
Yeni dönemde yalnızca teknik kontroller değil, araç sahibinin muayene deneyimi de dijitalleştirilecek. Araç sahipleri randevudan muayene sonucuna kadar sürecin hangi aşamada olduğunu anlık olarak takip edebilecek. Muayene sonuçlarına dijital ortamdan ulaşılabilecek ve aracın teknik durumu hakkında daha kapsamlı bilgi sunulacak.
Merkezlerde dijital yönlendirme ve bilgilendirme ekranları bulunacak. Muayene verileri gerçek zamanlı olarak merkezi sisteme aktarılırken, Türkiye genelinde ortak standartların uygulanması için merkezi veri yönetimi ve dijital raporlama altyapısı kullanılacak.
Kredi kartına komisyon yok
Yeni sistemde araç sahiplerini ilgilendiren önemli değişikliklerden biri de ödeme tarafında olacak. Muayene ücretinin kredi kartıyla ödenmesi halinde herhangi bir komisyon veya hizmet bedeli alınmayacak. Böylece araç sahiplerinin muayene ücreti dışında ilave bir maliyetle karşılaşmaması hedefleniyor.
81 ilde 352 merkez, yaklaşık 900 hat
TURKA’nın planlamasına göre 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye’nin 81 ilinde toplam 352 araç muayene merkezi hizmet verecek. Bu merkezlerin 249’u sabit, 103’ü ise mobil olacak. Sistemde yaklaşık 900 muayene hattı bulunacak.
Binek ve ticari araçların yanı sıra motosikletler için özel muayene merkezleri, traktör ve diğer tarım araçları için ise mobil muayene hizmetleri sunulacak. Yeni merkezlerin inşaat çalışmalarının başladığı ve Türkiye genelindeki iş ortaklıklarının tamamlandığı belirtildi.
Türk mühendisliği de sistemde
Yeni nesil araç muayene merkezlerinde uluslararası ortakların deneyimlerinin yanı sıra Türkiye’nin mühendislik ve teknoloji ekosisteminden de yararlanılacak. Merkezlerde kullanılacak ekipmanlar arasında yüzde 100 yerli ve milli çözümler de bulunacak.
İstanbul’daki Örnek Merkez’de Altınay Robot Teknolojileri ve MEXT Teknoloji Merkezi tarafından TURKA’ya özel geliştirilen çözümler kullanılıyor. TURKA’nın uluslararası ortakları arasında ABD merkezli Opus Group, İspanya’dan Itversia Gestión ve Arjantin’den VTV Norte yer alıyor.
Sadece muayene merkezi olmayacak
TURKA’nın yeni araç muayene ağı, yalnızca araçların teknik kontrollerinin yapılacağı merkezlerden oluşmayacak. Şirket, 81 ildeki 249 sabit merkezi orman yangınlarıyla mücadelede destek noktalarına dönüştürmek için de çalışma yürütüyor.
Plan kapsamında merkezlerin yangın söndürme ekipmanlarıyla donatılması ve çalışanların orman yangınlarına ilk müdahale konusunda eğitilmesi hedefleniyor. Ayrıca geniş fiziki alanlara sahip merkezlerin doğal afet ve acil durumlarda gerektiğinde sahra hastanesi olarak kullanılabilmesi de planlanıyor.
Yeni sistemin merkezinde teknoloji, hız ve şeffaflık olacak. 15 Ağustos 2027’de başlayacak yeni dönemle birlikte Türkiye genelindeki araç muayene altyapısının yapay zekâ ve dijital teknolojilerle yeniden şekillendirilmesi hedefleniyor.
