İkinci el otomobil piyasasında tüketiciler araç satın alırken boya, değişen parça ve hasar kayıtlarına büyük önem veriyor. Ancak dış görünümü kusursuz olan bir araç bile geçmişte aksatılan bakımlar nedeniyle yeni sahibine yüksek maliyetler çıkarabiliyor. Motor, şanzıman, triger sistemi, frenler ve lastikler gibi kritik parçaların durumu yeterince araştırılmadığında, uygun fiyatla satın alındığı düşünülen otomobil kısa sürede masraf kapısına dönüşebiliyor.
RS Oto Ekspertiz Genel Müdürü Erkan Çalışkan, ikinci el araç alımında bakım geçmişinin çoğu zaman göz ardı edildiğine dikkat çekerek, tüketicilerin yalnızca kaporta üzerindeki işlemleri değil, aracın mekanik durumunu da sorgulaması gerektiğini söyledi.
BOYA VAR MI DİYE BAKARKEN BAKIMI UNUTMAYIN
TÜİK’in 2025 yıl sonu verilerine göre Türkiye’de trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtlarının ortalama yaşı 14,2, aynı yıl devri yapılan otomobillerin yaş ortalaması ise 12,7 oldu. Araçların uzun yıllar kullanıldığı Türkiye’de yaşa bağlı yıpranma ve zamanında yapılmayan bakımlar, ikinci el alıcıları açısından önemli riskler oluşturuyor.
Çalışkan, tüketicilerin bir çamurluğun boyalı olmasını uzun uzun değerlendirdiğini ancak triger kayışının ne zaman değiştiğini, şanzıman bakımının yapılıp yapılmadığını veya lastiklerin durumunu aynı ölçüde sorgulamadığını belirtti. Bu eksikliklerin satın alma sonrasında beklenmedik harcamalara yol açabileceğini ifade eden Çalışkan, aracın satış fiyatıyla birlikte güvenli kullanım için yapılması gereken işlemlerin de hesaplanması gerektiğini vurguladı.
“BAKIMLARI YENİ YAPILDI” SÖZÜ YETERLİ DEĞİL
Satıcıların kullandığı “Bakımları yeni yapıldı” ifadesinin belgelerle doğrulanması gerekiyor. Motor yağı ve filtrelerin değiştirilmiş olması, aracın tüm bakım ihtiyaçlarının giderildiği anlamına gelmiyor. Triger kayışının değişim tarihi ve kilometresi, şanzımanın bakım geçmişi ve üreticinin belirlediği periyodik işlemler mutlaka araştırılmalı.
Servis faturaları, bakım kitapçığı ve dijital servis kayıtlarının incelenmesini öneren uzmanlar, kilometre bilgilerinin muayene kayıtlarıyla karşılaştırılmasının da önemine işaret ediyor. Üstelik düşük kilometreli araçlarda bile zamana bağlı yıpranmalar meydana gelebiliyor.
MEKANİK KUSURLAR SONRADAN ORTAYA ÇIKIYOR
Satın alma öncesinde motorun çalışma durumu, olağan dışı sesler ve sıvı kaçakları kontrol edilmeli. Otomatik şanzımanda geçiş gecikmesi, vuruntu veya titreme gibi belirtiler araştırılmalı. Frenler, süspansiyon sistemi, aracın alt bölümü ve lastikler de ayrıntılı biçimde incelenmeli.
Elektronik arıza taraması ve yol testinin yanı sıra lift üzerinde yapılacak kontroller, gözden kaçabilecek sorunların belirlenmesine yardımcı oluyor. Ekspertizde tespit edilen bakım ve onarım ihtiyaçları için servislerden fiyat alınması ise tüketicinin gerçek maliyeti hesaplamasını sağlıyor.
HASAR KAYDI OLMAMASI GÜVENCE DEĞİL
Çalışkan, araçta kaç parça boya veya değişen bulunduğunun tek başına yeterli bir değerlendirme olmadığını da belirtti. Yüzeysel bir çizik nedeniyle boyanan dış panel ile aracın taşıyıcı yapısını etkileyen hasarın birbirinden ayrılması gerektiğini ifade eden Çalışkan, şasi, podye ve direklerin yanı sıra hava yastıkları ve emniyet kemerlerinin de kontrol edilmesini önerdi.
Hasar kaydının bulunmaması, aracın geçmişte hiç hasar görmediğini kesin olarak göstermiyor. Bu nedenle mevcut teknik bulguların, varsa hasar fotoğrafları ve onarım faturalarıyla karşılaştırılması önem taşıyor.
İkinci el otomobil alacaklara uyarıda bulunan Çalışkan, aynı satış fiyatına sahip iki aracın bakım ihtiyaçları nedeniyle farklı maliyetler oluşturabileceğini belirtti. Tüketicilerin satın alma kararını verirken yaklaşan bakım masraflarını da pazarlığa dahil etmesi gerektiğini vurguladı.
Uzmanlara göre ikinci el otomobilde asıl mesele yalnızca aracın boyasız veya değişensiz olması değil; mekanik durumunun, bakım geçmişinin ve gelecekte çıkarabileceği masrafların satın almadan önce belirlenmesi.
